कोटक-सेव्हलाइफचे जीवनरक्षक प्रशिक्षण

 कोटक महिंद्रा प्राइमच्या सहकार्याने सेव्हलाइफ फाउंडेशनचे NH-60 वर बीटीएलएस प्रशिक्षण; उमराणे ब्लॅकस्पॉटवर शून्य मृत्यूची नोंद

नाशिक, फेब्रुवारी २०२६ — कोटक महिंद्रा प्राइम लिमिटेड यांच्या सीएसआर उपक्रमाच्या सहकार्याने सेव्हलाइफ फाउंडेशन (SLF) ने राष्ट्रीय महामार्ग-६० वरील उच्च-जोखीम असलेल्या पिंपळगाव–मालेगाव पट्ट्यावर प्रथम प्रतिसादकर्ते व अंमलबजावणी कर्मचाऱ्यांसाठी बेसिक ट्रॉमा लाइफ सपोर्ट (BTLS) प्रशिक्षण आयोजित केले. झिरो-फॅटलिटी कॉरिडॉर (ZFC) कार्यक्रमांतर्गत राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमाचा उद्देश ‘गोल्डन अवर’ काळात तात्काळ आणि प्रभावी वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देत आपत्कालीन प्रतिसाद प्रणाली अधिक बळकट करणे हा आहे.

१० फेब्रुवारी रोजी नाशिक येथे व ११ फेब्रुवारी रोजी मालेगाव येथे प्रत्येकी ५० सहभागींनी प्रशिक्षणात सहभाग घेतला. या प्रशिक्षणाद्वारे क्रिटिकल कॉरिडॉरवरील पोलिस पथकांची जीवनरक्षक कौशल्ये वृद्धिंगत करण्यात आली. क्षमता-विकास आणि प्रथम प्रतिसाद देणाऱ्यांवरील लक्ष केंद्रीत गुंतवणुकीतून अपघातानंतरच्या निर्णायक क्षणी पीडितांपर्यंत वेळेवर उपचार पोहोचवणे आणि टाळता येण्याजोगे मृत्यू कमी करणे हा या उपक्रमाचा मुख्य हेतू आहे.

या उपक्रमाबाबत बोलताना कोटक महिंद्रा प्राइमचे पूर्णवेळ संचालक सूरज राजप्पन म्हणाले, “सुरक्षित समुदाय घडवणे हे आमच्या सीएसआर व्हिजनचे केंद्र आहे. उच्च-जोखीम क्षेत्रांमध्ये प्रथम प्रतिसादकर्त्यांना प्रशिक्षण देणे म्हणजे थेट जीव वाचवण्यास हातभार लावणे होय. राष्ट्रीय रस्ते सुरक्षा प्राधान्ये आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी सुसंगत असे परिणामकारक आणि मोजता येण्याजोगे हस्तक्षेप करण्यावर आमचा भर आहे.”

सेव्हलाइफ फाउंडेशनचे संस्थापक व सीईओ पियुष तिवारी म्हणाले, “रस्ते अपघातानंतर ‘गोल्डन अवर’मध्ये वेळेवर हस्तक्षेप केल्यास मृत्यूंमध्ये लक्षणीय घट होऊ शकते. संरचित आणि प्रभावी आघात प्रतिसाद प्रणाली उभारण्यासाठी प्रथम प्रतिसादकर्त्यांना सक्षम करणे अत्यावश्यक आहे. हे बीटीएलएस प्रशिक्षण त्यांना निर्णायक क्षणी प्रभावीपणे कार्य करण्यास सज्ज करते.”

NH-60 वरील नाशिक ग्रामीण विभागातील पिंपळगाव–मालेगाव दरम्यानच्या सुमारे १२० किमी लांबीच्या ‘ब्लॅकस्पॉट’ पट्ट्यावर SLF ने अभियांत्रिकी सुधारणा, अंमलबजावणी बळकटीकरण व आपत्कालीन प्रतिसाद सुधारणा असे बहुआयामी हस्तक्षेप केले. ऑगस्ट २०२४ मध्ये उमराणे गावाजवळील अतिजोखीम स्थळी उपचार सुरू करण्यात आले. २०२२–२३ दरम्यान येथे १३ प्राणघातक अपघातांत आठ जणांचा मृत्यू झाला होता. मात्र ऑगस्ट २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ या कालावधीत या ठिकाणी शून्य मृत्यूची नोंद झाली—जे डेटा-चालित हस्तक्षेपांच्या प्रभावीतेचे द्योतक आहे.

BTLS प्रशिक्षणात सीपीआर, रक्तस्त्राव नियंत्रण, सी-स्पाइन स्थिरीकरण, वायुमार्ग व्यवस्थापन, दृश्य सुरक्षा, बळींचे प्रारंभिक मूल्यांकन व संवाद अशा महत्त्वाच्या कौशल्यांचा समावेश होता. तसेच ‘गोल्डन अवर’चे महत्त्व आणि गुड समॅरिटन कायद्याविषयी मार्गदर्शन देण्यात आले.

आजपर्यंत सेव्हलाइफ फाउंडेशनने देशभरातील २६,००० हून अधिक प्रथम प्रतिसादकर्त्यांना प्रशिक्षण दिले आहे. सरकारी संस्था व कॉर्पोरेट भागीदारांसोबतच्या सहकार्याद्वारे उच्च-जोखीम महामार्गांवरील आपत्कालीन प्रतिसाद प्रणाली अधिक सक्षम करून टाळता येण्याजोगे रस्ते अपघातातील मृत्यू कमी करण्यासाठी संस्था वचनबद्ध आहे.